បំភ័ន្ត
(ម.ព. បំភាន់)។
ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
(ម.ព. បំភាន់)។
ធ្វើឱ្យភ័យ, ធ្វើហេតុដែលមិនគួរភ័យឱ្យក្លាយទៅជាគួរភ័យ :
(ព.បុ.) បណ្ដើរ : មើលបំភ្លាង, និយាយបំភ្លាង គឺមើលបណ្ដើរ និយាយបណ្ដើរ :
ធ្វើឱ្យភ្លាត់ ឱ្យទាញចេញ។
ធ្វើឱ្យភ្លាំងស្មារតី។
ធ្វើឱ្យភ្លឺ គឺអុជភ្លើង, លើកភ្លើង, ទ្រោលភ្លើងឱ្យភ្លឺ ឬនិយាយពន្យល់ឱ្យភ្លឺគំនិតប្រាជ្ញា :
ធ្វើឱ្យភ្លូក, គំហុកឱ្យភ្លូក :
ធ្វើឱ្យភ្លេច, នាំឱ្យភ្លេចនឹកមិនឃើញ។
បញ្ចូលថែម, កែមផ្សំ, លស់រំលងខ្លះមិនរៀបរៀងតាមលំដាប់ :
អង្គរបស់ភិក្ខុអ្នកទ្រទ្រង់ឬប្រើប្រាស់នូវចីវរដែលប្រឡាក់អាចម៍ដី ខ្ទុះឈាមគួរខ្ពើម ... ឈ្មោះធុតង្គទី១ក្នុងពួកធុតង្គទាំង ១៣; (ព.ពុ.)។
ហើបខ្ពស់ម្ខាងជាងម្ខាងឬងើបហើបឡើង, កម្រើកងើបឡើង :
បះរជើបរជោររឹងទទឹងរបែររបោរមិនព្រមប្រតិបត្តិតាមបញ្ញត្តរបស់រាជការ។
ក៏គឺតួ ប នុះឯងគ្រាន់តែដាក់ មូសិកទន្ត (៉) នេះពីលើឱ្យមានសំឡេងតូចឆ្មារបន្ថើរបន្តិចជាង ប ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលីមានតែសំឡេង ប៉ អានថា ប៉ៈ គ្មានសំឡេង ប ថា បៈ ទេ, ទោះបីផ្សំជាមួយនឹងព្យញ្ជនៈឯទៀតដែលមានបង្គាប់ឱ្យផ្សំបាន ក៏នៅតែមានសំឡេងថា ប៉ៈ ដែរ ដូចជា ប្ដៈ, ប្យៈ, ប្រៈ, ប្លៈ, ប្សៈ ជាដើម។ ក្នុងភាសាខ្មែរយើង ទោះបីជាសម្ដីខ្មែរសុទ្ធសាធក្ដី ជាសម្ដីមានប្រភពជាសំស្ក្រឹតឬជាបាលីក្ដី ក៏នៅតែមានសំឡេងជា ប៉ ដូច្នោះឯង វៀរលែងតែពាក្យណាដែលបុព្វបុរសរបស់យើង បាននិយាយប្រើសំឡេង ប៉ ជា ប ខ្លះទៅហើយ នោះយើងក៏ត្រូវតែរក្សាសំឡេងរបស់លោកទុកឱ្យគង់នៅ ពីព្រោះធ្លាប់មាត់ថ្នឹកអស់ទៅហើយ ដូចជា បុគ្គល, បាទា, បិណ្ឌ, បុណ្យ, បុត្រ ជាដើម យើងនឹងនិយាយថា ប៉ុគ្គល, ប៉ាទា, ប៉ិណ្ឌ ប៉ុណ្យ, ប៉ុត្រ ឱ្យខុសពីទម្លាប់នោះទៅវិញក៏ពុំកើតឡើយ។ លំដាប់មេពាក្យទាំងអស់ក្នុងតួ ប៉ នេះ សុទ្ធតែមានសំឡេងជា ប៉ ទោះអានជា ប៉ ក្ដី ជា ប៉ៈ ក្ដី ឥតមានសំឡេង ប ទេ ឯសំឡេង ប មានក្នុងលំដាប់មេពាក្យខាងតួ ប ឯណោះរួចហើយ។
សូរឮដោយវាយ, គោះឬដោយធ្លាក់មកត្រូវអ្វីមួយដែលរឹងស្រួយ :
សូរឮដោយធ្លាក់ឬគោះអ្វីៗដែលមានសាច់រឹងហាប់ស្រាលឬស្ដើង :
(ម.ព. ប៉ក់)។
មានបំណង គឺផ្គងចំណង់ទុក :
ផ្លាកធ្វើពីឈើឬក្រដាសក្រាស់។ល។ ដែលនៅលើនោះមានសរសេរអក្សរសម្រាប់លើកបង្ហាញព័ត៌មានទាក់ទងនឹងអ្វីមួយ។