វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

ហេតុ

[ហែត]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: [ហែត] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

ការឬដំណើរដែលប្រព្រឹត្តទៅ; ការណ៍; ដំណើរ; រឿង; ទំនង; ដើមទង, ទងគន្លង; ដើមចម; ផ្លូវ; ផ្លូវសេចក្ដី; វិធី; បំណង។

អក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់៖ហេតុ—
ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

២៧ ន័យ
១

ការឬដំណើរដែលប្រព្រឹត្តទៅ; ការណ៍; ដំណើរ; រឿង; ទំនង; ដើមទង, ទងគន្លង; ដើមចម; ផ្លូវ; ផ្លូវសេចក្ដី; វិធី; បំណង។

២

ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅសេចក្ដីថា"ដំណើរឬរឿងដែលកើតឡើង; រឿងរ៉ាវ, ការទាស់ទែងគ្នា" :

ឧទាហរណ៍

“មានហេតុ, កើតហេតុនឹងគ្នា, បង្កហេតុ, នាំបណ្ដាលហេតុ។”

៣

ការមិនយល់ព្រម ការជំទាស់។

៤

ការសម្លាប់ហេតុ, ការបំបាត់ហេតុ។

៥

អ្នកសម្លាប់ឬបំបាត់ហេតុ។

៦

(ម.ព. ហេតុឃាតក)។

៧

(ម.ព. ហេតុឃាតក)។

៨

ទីតាំងនៃហេតុ, រឿងហេតុ។

៩

ដែលមានហេតុនាំឱ្យកកើតមុន; សេចក្ដីទុក្ខដែលមានតណ្ហាជាដើមហេតុនាំឱ្យកើត (តណ្ហាជាហេតុសេចក្ដីទុក្ខជាផល)។

១០

(ម.ព. ហេតុប្បភព)។

១១

ពាក្យតហេតុនិងផល គឺពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងប្រយោគប្រាប់ផល ដែលជាប់តមកពីហេតុ, ប្រើចំពោះពាក្យថាព្រោះ, ព្រោះថា, ព្រោះហេតុនោះបានជា, ដ្បិត, ដ្បិតជា, ដ្បិតថា (ព.វ.)។

១២

ដែលកើតជាហេតុ។

១៣

(ម.ព. ហេតុម័ត)។

១៤

ហេតុដើមឬដើមហេតុ។

១៥

ដែលមានហេតុ។

១៦

រូបហេតុ, តួហេតុ។

១៧

ការជជែករកឱ្យឃើញហេតុ; សម្ដីដែលលើកយកហេតុមកនិយាយ។

១៨

អ្នកដែលនិយាយជជែករកឱ្យឃើញហេតុ។

១៩

(ម.ព. ហេតុវាទក)។

២០

(ម.ព. ហេតុវាទក)។

២១

អ្នកដែលចូលចិត្តឬហៃជជែករកឱ្យឃើញហេតុ។

២២

(ម.ព. ហេតុវាទិន)។

២៣

(ម.ព. ហេតុវាទិន)។

២៤

វិជ្ជាដែលត្រិះរិះរកឱ្យឃើញតាមហេតុ (តក្កវិជ្ជា) :

ឧទាហរណ៍

“(ព.កា.) ថាហេតុវិជ្ជា អ្នកប្រាជ្ញនានា ក្នុងលោកទាំងមូល រមែងស្រាវជ្រាវ រាវដោយអនុកូល រកឃើញប្រមូល ប្រមុំតាមពិត។ ហេតុនិងបច្ច័យ មានការប្រាស្រ័យ ជាគូការគិត រាវរកខុសត្រូវ តាមផ្លូវពិនិត្យ បើទាល់ការគិត ពុំអាចរកឃើញ។ល។”

២៥

(ម.ព. ហេតុវិជ្ជា)។

២៦

(ម.ព. ហេតុវិទ្យា)។

២៧

ឱ្យទំនង។

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(បើស្ត្រីជា ហេតុឃាតិកា)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់