ញាក់
ទាញកន្ត្រាក់បំបែរ :
ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
ទាញកន្ត្រាក់បំបែរ :
សេចក្ដីដឹង, ប្រាជ្ញា ...។
អ្នកមានសេចក្ដីដឹង, អ្នកឈ្លាសវៃ, ដែលមានប្រាជ្ញាវាងវៃ (អ្នកប្រាជ្ញ)។
(ម.ព. ញាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពួកញាតិ។
(ម.ព. ញៀតស្បាត)។
អ្នកដឹង (អ្នកប្រាជ្ញ)។
អ្នកដែលរួមខ្សែលោហិតនឹងគ្នាខាងមាតាឬបិតា; ដែលហៅថា ញាតិ ៧សន្តាន ឬ ញាតិ ៧ជួរ នោះ តាមន័យក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា លោកឱ្យរាប់ថ្នាក់ខាងលើ ៣ជាន់ គឺថ្នាក់មាតាបិតា ១, ថ្នាក់ជីដូនជីតា ១, ថ្នាក់យាយទួតតាទួត ១; ថ្នាក់ខាងក្រោមខ្លួន ៣ជាន់ទៀត គឺថ្នាក់កូន ១, ថ្នាក់ចៅ ១, ថ្នាក់ចៅទួត ១រួមជា ៦ថ្នាក់, ជា ៧ថ្នាក់នឹងខ្លួនយើង; មនុស្សទាំងប៉ុណ្ណេះហៅថា ញាតិ ៧សន្តាន។ តាមន័យក្នុងច្បាប់ក្រមរដ្ឋប្បវេណីខ្មែរឱ្យរាប់ដូច្នេះថា អ្នកដែលកើតចេញមកពីគោត្រតែមួយ ហៅថា ញាតិ; មាន ២ពួក គឺ ញាតិជួរខ្សែផ្ទាល់ មួយពួក, សាខាញាតិ មួយពួក; ញាតិជួរខ្សែផ្ទាល់នោះ គឺអ្នកដែលកើតតគ្នាពី ១ទៅ ១តាមលំដាប់ គឺឪពុក, កូន, ចៅ, ចៅទួត។ល។ រហូតដល់ជាន់ទី ៧, ញាតិជួរនេះតាមតែថ្នាក់ណានឹងថ្នាក់ណាក៏ដោយ ច្បាប់ហាមមិនឱ្យយកគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធឡើយ; ឯសាខាញាតិនោះ គឺអ្នកដែលកើតចេញពីគោត្រជាមួយគ្នាដែរ តែបែកទៅជាមែកដទៃ ដូចយ៉ាងបងប្អូនបង្កើត, មាមីងនិងក្មួយ, បងប្អូនជីដូនមួយ ជីទួតមួយចុះរៀងទៅ; ញាតិទាំងពីរខាងនេះ ច្បាប់ឱ្យយកគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធបាន ពីត្រឹមថ្នាក់ទី ៤គឺពីត្រឹមបងប្អូនជីដូនមួយចុះរៀងទៅ។
ជនដែលគេរាប់ថាជាញាតិ ដោយជាប់ទាក់ទងគន្លងគ្នា គឺញាតិដោយសារដូចយ៉ាង ម្ដាយក្មេក, ឪពុកក្មេក, កូនប្រសា, មាមីងក្មេក, បងថ្លៃ, ប្អូនថ្លៃ (ខាងប្ដី ឬ ខាងប្រពន្ធ)។ល។
(ម.ព. ញាតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ច្រកដោយរុក, ដោយត្រសុកសង្កត់ឱ្យតឹងឱ្យណែន :
បន្ទាន់ៗ ញឹកៗ, រន្ថាន់ :
ញ័រ រញ្ជួយជារឿយៗ ឬខ្លាំង :
កើតចេញពីស៊ុត (ពីពង) ; និយាយចំពោះតែសត្វដែលជាអណ្ឌជៈ :
ធ្វើម្ហូបដែលហៅថា ញាំ។
បំផ្លិចបំផ្លាញ រាតត្បាត បង្កទុក្ខសោក ធ្វើឱ្យលំបាក :
ឈ្លីរបស់ល្អិតៗ ឬរបស់ដែលមានសាច់ទន់ :
ញញើតញញើម, ស្ទាក់ស្ទើរ។