និបាតសព្ទ
សព្ទសម្រាប់ផ្សំសម្ដីត្រង់ឃ្លារបះនីមួយៗ ជាជំនួយនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទ ឱ្យមានសេចក្ដីស្រឡះ, ច្បាស់លាស់, ពីរោះស្រួលស្ដាប់។ល។ ដូចពាក្យថា ក៏, ក៏ដោយ, ក៏ដែរ, ក្ដី, ផង, ឯ, បើ, ទោះ, ទោះបី, បើទុកជា, ទើប, ពុំនោះសោត, ដែរ ជាដើម (ព. វ.)។
ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។
ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ
សព្ទសម្រាប់ផ្សំសម្ដីត្រង់ឃ្លារបះនីមួយៗ ជាជំនួយនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទ ឱ្យមានសេចក្ដីស្រឡះ, ច្បាស់លាស់, ពីរោះស្រួលស្ដាប់។ល។ ដូចពាក្យថា ក៏, ក៏ដោយ, ក៏ដែរ, ក្ដី, ផង, ឯ, បើ, ទោះ, ទោះបី, បើទុកជា, ទើប, ពុំនោះសោត, ដែរ ជាដើម (ព. វ.)។
ដែលឥតឆ្អឹងខ្នង និបិដ្ឋ្យាដ្ឋិសត្វ សត្វឥតឆ្អឹងខ្នងមានសត្វល្អិត ដង្កូវ បាណកជាតិ ជាដើម។
សេចក្ដីអធិប្បាយដោយត្រង់មិនផ្សែផ្សំ, សេចក្ដីពន្យល់ត្រឹមត្រូវគ្រប់គ្រាន់។
កុសលដែលគេធ្វើជាប់ហូរហែមិនដាច់, កុសលជានិច្ច។
តែងឡើង, ចងក្រង, រៀបរៀង :
អ្នកទទួលបន្ទុកការបោះពុម្ពផ្សាយ ហើយនិងទទួលខុសត្រូវចំពោះគុណភាពនិងខ្លឹមសារនៃទស្សនាវដ្ដី សារព័ត៌មានជាដើម :
(ម.ព. និពន្ធនាយក)។
មានអត្ថន័យដូច សំ. ដែរ គឺជាឈ្មោះធម្មជាតឬចិត្តដែលចេញផុតស្រឡះចាក វានៈ គឺឥតមានតណ្ហាដែលចាក់ស្រេះទាក់ឆ្វាក់រួបរឹត, ដោយបរិយាយថា អស់មានកម្មដដែលៗ តទៅទៀតហើយ សំដៅចំពោះ ខន្ធនិព្វាន របស់ព្រះពុទ្ធ, ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ, ព្រះអរហន្តខីណាស្រព, ប៉ុន្តែពាក្យ និព្វាន ឬ និវ៌ាណ នេះមានមគ្គ ៤ផល ៤ជាសមុទ័យឬជាប្រភពឱ្យកើតបានជា កិលេសនិព្វាន ឬ ក្លេសនិវ៌ាណ ក៏ពុំទាន់ចេញផុតស្រឡះចាកកម្មដដែលៗ នៅឡើយ លុះដល់បញ្ចក្ខន្ធរលត់ហើយ ទើបមានឈ្មោះថា ខន្ធនិព្វាន ឬ ស្កន្ធនិវ៌ាណ អស់មានកម្មដដែលៗតទៅទៀត នៅមានសុទ្ធតែ បរមសុខ ហៅថា ឯកន្តបរមសុខ តែមួយយ៉ាងប៉ុណ្ណោះឯង :
(ព.បុ.) (ម.ព. លោកន្តរនរក)។
(ម.ព. អព្វោហារិក)។
អញ្ជើញ, សូមឱ្យទៅ ឬសូមឱ្យមក (ស. ស.) :
ដំណើរអញ្ជើញ, ដំណើរសូមឱ្យទៅ ឬសូមឱ្យមក (ស. ស.) :
ដែលឥតមន្ទិល, ឥតសៅហ្មង :
បង្កើតដោយឫទ្ធិ, កាឡាខ្លួន, ដំណែងខ្លួន។
ដើមហេតុ, លក្ខណៈ, គោល, ចារឹក, គ្រឿងសម្គាល់ :
រូបជាគ្រឿងកំណត់សម្គាល់ គឺវត្ថុជាតំណាងអ្វីមួយដែលគ្មានរូប ដូចជាជញ្ជីងទុកជាតំណាងនៃសុចរិតយុត្តិធម៌ជាដើម :
រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ រំលេចឱ្យឃើញជាសញ្ញាភាពដែលជាតំណាងឱ្យមតិ ទស្សនៈណាមួយ :
គ្រឿងសម្គាល់ ជារូប លេខ អក្សរ ប្រើសម្រាប់សម្គាល់ន័យ ជាពិសេសនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជាគណិតវិទ្យា តន្ត្រីជាដើម :