វចនា.
ប្រធានបទ

វចនានុក្រម.

ពាក្យខ្មែរ ២៥២៨៥ ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ។

ពាក្យក្នុងប្រធានបទ

ប្រធានបទផ្សេងទៀត · ២៥២៨៥ ពាក្យ

វចនានុក្រម

និបាតសព្ទ

នាម[និ-បា-តៈ-ស័ប]

សព្ទសម្រាប់ផ្សំសម្ដីត្រង់ឃ្លារបះនីមួយៗ ជាជំនួយនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទ ឱ្យមានសេចក្ដីស្រឡះ, ច្បាស់លាស់, ពីរោះស្រួលស្ដាប់។ល។ ដូចពាក្យថា ក៏, ក៏ដោយ, ក៏ដែរ, ក្ដី, ផង, ឯ, បើ, ទោះ, ទោះបី, បើទុកជា, ទើប, ពុំនោះសោត, ដែរ ជាដើម (ព. វ.)។

មើលអត្ថន័យ
វចនានុក្រម

និព្វាន

នាម[និប-ពាន]

មានអត្ថន័យដូច សំ. ដែរ គឺជាឈ្មោះធម្មជាតឬចិត្តដែលចេញផុតស្រឡះចាក វានៈ គឺឥតមានតណ្ហាដែលចាក់ស្រេះទាក់ឆ្វាក់រួបរឹត, ដោយបរិយាយថា អស់មានកម្មដដែលៗ តទៅទៀតហើយ សំដៅចំពោះ ខន្ធនិព្វាន របស់ព្រះពុទ្ធ, ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ, ព្រះអរហន្តខីណាស្រព, ប៉ុន្តែពាក្យ និព្វាន ឬ និវ៌ាណ នេះមានមគ្គ ៤ផល ៤ជាសមុទ័យឬជាប្រភពឱ្យកើតបានជា កិលេសនិព្វាន ឬ ក្លេសនិវ៌ាណ ក៏ពុំទាន់ចេញផុតស្រឡះចាកកម្មដដែលៗ នៅឡើយ លុះដល់បញ្ចក្ខន្ធរលត់ហើយ ទើបមានឈ្មោះថា ខន្ធនិព្វាន ឬ ស្កន្ធនិវ៌ាណ អស់មានកម្មដដែលៗតទៅទៀត នៅមានសុទ្ធតែ បរមសុខ ហៅថា ឯកន្តបរមសុខ តែមួយយ៉ាងប៉ុណ្ណោះឯង :

មើលអត្ថន័យ
វចនានុក្រម

និមិត្តរូបារម្មណ៍

នាម[និ-មិត-តៈ-រូ-បា-រ៉ម់] ឬ [និ-មិត-រូ-បា-រ៉ម់]

រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ រំលេចឱ្យឃើញជាសញ្ញាភាពដែលជាតំណាងឱ្យមតិ ទស្សនៈណាមួយ :

មើលអត្ថន័យ
វចនានុក្រម

និមិត្តសញ្ញា

នាម[និ-មិត-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា]

គ្រឿងសម្គាល់ ជារូប លេខ អក្សរ ប្រើសម្រាប់សម្គាល់ន័យ ជាពិសេសនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជាគណិតវិទ្យា តន្ត្រីជាដើម :

មើលអត្ថន័យ