វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម
“ពិផាត” ជាអក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់។ អត្ថន័យខាងក្រោមជារបស់ពាក្យ ពិណពាទ្យ។

ពិណពាទ្យ

នាម· noun [ពិន-ពាត] ឬ [ពឹន-ពាត]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: noun · [ពិន-ពាត] ឬ [ពឹន-ពាត] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

គ្រឿងតន្ត្រីសម្រាប់វាយ, ដំ, ផ្លុំ រួមផ្គុំគ្នាជាមួយវង់។ ខ្មែរហៅចំពោះតែតន្ត្រីមានអង្គ ៥គឺមានវាទ្យភណ្ឌ (គ្រឿងភ្លេង) ប្រាំឈ្មោះគឺមានរនាតមួយ ឬមានរនាតបី គឺរនាតឯក១រនាតធុង១រនាតដែក១, មានគងវង់មួយវង់ ឬមានគងវង់ពីរវង់ គឺគងវង់ធំ១វង់ គងវង់តូច១វង់, មានស្រឡៃ១មានសម្ភោរ១មានស្គរធំពីរ រួមគ្នាជា ៥ឈ្មោះ ហៅថា ភ្លេងពិណពាទ្យ ព្រោះមាន ពិណ គឺ ចាប៉ី ជាប្រមុខ ដ្បិតចាប៉ីត្រូវចេញមុខបន្លឺសូរសព្ទ បញ្ចេញបទភ្លេងនាំមុខមុនបង្អស់; រួមទាំង ពិណ នេះមួយផងជា ៦ឈ្មោះ; លុះចំណេរកាលតមក, ខ្មែរយើងបំបាត់ ពិណ ចេញមិនបញ្ចូលក្នុងវង់ភ្លេងនេះ ប៉ុន្តែភ្លេងប្រភេទនេះនៅតែមានឈ្មោះថា ពិណពាទ្យ ដូចដើមដដែល។ សម័យបច្ចុប្បន្ន, បើលេងភ្លេងធំ សម្ភោរ ត្រូវចេញមុខបន្លឺសូរសព្ទមុនបង្អស់, បើលេងភ្លេងរាយរងគឺភ្លេងឥតវាយស្គរធំ រនាតឯក ត្រូវចេញមុន :

អក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់៖ពិផាតពីផាត
ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

១ ន័យ
១

គ្រឿងតន្ត្រីសម្រាប់វាយ, ដំ, ផ្លុំ រួមផ្គុំគ្នាជាមួយវង់។ ខ្មែរហៅចំពោះតែតន្ត្រីមានអង្គ ៥គឺមានវាទ្យភណ្ឌ (គ្រឿងភ្លេង) ប្រាំឈ្មោះគឺមានរនាតមួយ ឬមានរនាតបី គឺរនាតឯក១រនាតធុង១រនាតដែក១, មានគងវង់មួយវង់ ឬមានគងវង់ពីរវង់ គឺគងវង់ធំ១វង់ គងវង់តូច១វង់, មានស្រឡៃ១មានសម្ភោរ១មានស្គរធំពីរ រួមគ្នាជា ៥ឈ្មោះ ហៅថា ភ្លេងពិណពាទ្យ ព្រោះមាន ពិណ គឺ ចាប៉ី ជាប្រមុខ ដ្បិតចាប៉ីត្រូវចេញមុខបន្លឺសូរសព្ទ បញ្ចេញបទភ្លេងនាំមុខមុនបង្អស់; រួមទាំង ពិណ នេះមួយផងជា ៦ឈ្មោះ; លុះចំណេរកាលតមក, ខ្មែរយើងបំបាត់ ពិណ ចេញមិនបញ្ចូលក្នុងវង់ភ្លេងនេះ ប៉ុន្តែភ្លេងប្រភេទនេះនៅតែមានឈ្មោះថា ពិណពាទ្យ ដូចដើមដដែល។ សម័យបច្ចុប្បន្ន, បើលេងភ្លេងធំ សម្ភោរ ត្រូវចេញមុខបន្លឺសូរសព្ទមុនបង្អស់, បើលេងភ្លេងរាយរងគឺភ្លេងឥតវាយស្គរធំ រនាតឯក ត្រូវចេញមុន :

ឧទាហរណ៍

“ពិធីបុណ្យមានភ្លេងពិណពាទ្យ។”

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(ស. ហៅថា ប៉ីពាទ្យ៍ អ.ថ. ពីផាត, ប៉ី "ស្រឡៃ" + ពាទ្យ៍ ព្រោះមានស្រឡៃជាប្រមុខបញ្ចេញសូរសព្ទមុនបង្អស់; មានខ្មែរខ្លះដែលចេះភាសាសៀមក៏ចូលចិត្តហៅភ្លេងប្រភេទនេះថា ពីផាត តាមសំឡេងសៀមដែរ។ ម.ព. ពិណ, ពាទ្យនិងពាទ្យភណ្ឌ ផង)។

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា. វីណា ឬ វល្លកី + វាទ, វាទ្យ)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់
ប្រាជ្ញានាមផ្កាកិរិយាសព្ទផ្ទះនាម