Learner aid: noun · [អៈ-បាយ] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។
ទីដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន, ទីរងទុក្ខ (មានឋាននរកជាដើម) ; សេចក្ដីសាបសូន្យ, សេចក្ដីវិនាស; ដំណើរលិចលង់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស (ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅអបាយភូមិបួននិងសេចក្ដីវិនាស) :
ទីដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន, ទីរងទុក្ខ (មានឋាននរកជាដើម) ; សេចក្ដីសាបសូន្យ, សេចក្ដីវិនាស; ដំណើរលិចលង់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស (ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅអបាយភូមិបួននិងសេចក្ដីវិនាស) :
“ស្លាប់ទៅកើតក្នុងអបាយ, ធ្លាក់ទៅក្នុងអបាយ; អំពើនេះជាផ្លូវអបាយ។”
អ្នកដែលតែងតែឬដែលបម្រុងតែនឹងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ។
(ម.ព. អបាយគាមិន)។
(ម.ព. អបាយគាមិន)។
ទុក្ខក្នុងអបាយ។
ទ្វារនៃអបាយ, ផ្លូវចូលទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។
អំពើដែលបម្រុងនឹងនាំអ្នកធ្វើឱ្យទៅកើតក្នុងអបាយឬឱ្យបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។
(ម.ព. អបាយបរាយនៈ)។
អ្នកដែលបម្រុងនឹងទៅកើតក្នុងអបាយ ឬដែលបម្រុងនឹងបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។
ការចាប់កំណើតក្នុងអបាយ។
ឋានអបាយ, អបាយភូមិ។
ជាន់ឬឋានអបាយ, កំណើតសត្វដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន :
“នរក, តិរច្ឆាន, ប្រេត, អសុរកាយ ទំាង ៤ នេះជាអបាយភូមិ។”
ការខ្លាចក្រែងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិឬខ្លាចក្រែងមានសេចក្ដីវិនាស។
ផ្លូវទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។
ហេតុឬអំពើឬផ្លូវជាប្រធាននៃសេចក្ដីវិនាស :
“ពាក្យកាព្យបញ្ជាក់អំពីបាយមុខ ៨ យ៉ាងថា អបាយមុខបួន បើរាប់ផ្ទួនមានប្រាំបី មួយគឺការលេងស្រី ពីរគឺក្ដីសេពសុរា។ បីគឺការចាយវាយ- ទ្រព្យខ្ជះខ្ជាយលើសមាត្រា បួនគឺល្បែងពាលា លេងភ្នាល់គ្នាបង្ហិនធន។ ប្រាំគឺការសេពគប់ ជនឧបទ្រពជាមិត្រពន្ធ ប្រាំមួយគឺជាតិជន ខ្ជិលច្រអូសហួសប្រមាណ។ ប្រាំពីរដើរលេងយប់ ត្រាតែងប់ពុំសូវខាន ប្រាំបីគឺរាប់អាន មើលមហោស្រពត្រាតែញៀន។ ប្រាំបីនេះអ្នកឈ្លាស ខ្លាចវិនាសរែងអៀនប្រៀន ជួនកាលគេចវេះវៀន ព្រោះក្រែងញៀនឈប់ពុំបាន។”
សត្វដែលកើតក្នុងអបាយភូមិ។
(ម.ព. អបាយសត្ត)។
អបាយភូមិដែលទុកដូចជាមហាសមុទ្រ។
(ម.ព. អបាយសមុទ្ទ)។
អំពើដែលនាំឱ្យអ្នកធ្វើទៅកើតក្នុងអបាយឬនាំឱ្យដល់នូវសេចក្ដីវិនាស (ហៅ អបាយសំវត្តនិកកម្ម ក៏បាន)។
(បើស្ត្រីជា អបាយគាមិនី)។
មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី
From Sanskrit and Pali.
ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)
