វចនា.
វចនានុក្រមខ្មែរវចនានុក្រម

អភិ

គុណនាម· adjective [អៈ-ភិ]មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

Learner aid: adjective · [អៈ-ភិ] — From Sanskrit and Paliសំឡេងអានប្រហាក់ប្រហែល។ អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ។

ក្រៃ, ក្រៃលែង, ក្រៃពេក, ពេកក្រៃ, ណាស់, លើសលែង, ឆ្ពោះ, ចំពោះ, ឆ្ពោះត្រង់; សង្កត់; គ្របពីលើ; ...។ កាលបើរៀងភ្ជាប់ជាមួយនឹងសព្ទណា អាចបង្វែរសព្ទនោះឱ្យងាកសេចក្ដីប្លែកពីប្រក្រតីដើមក៏មាន ដូចជា ភូ "កើត; មាន", អភិភូ "គ្របសង្កត់" ជាដើម។

អក្ខរាវិរុទ្ធឆ្លាស់៖អភិ—
ចូលដើម្បីសមកាលកម្ម
រាយការណ៍កំហុស
ស្វែងយល់ពីពាក្យ

និយមន័យ

៦៧ ន័យ
១

ក្រៃ, ក្រៃលែង, ក្រៃពេក, ពេកក្រៃ, ណាស់, លើសលែង, ឆ្ពោះ, ចំពោះ, ឆ្ពោះត្រង់; សង្កត់; គ្របពីលើ; ...។ កាលបើរៀងភ្ជាប់ជាមួយនឹងសព្ទណា អាចបង្វែរសព្ទនោះឱ្យងាកសេចក្ដីប្លែកពីប្រក្រតីដើមក៏មាន ដូចជា ភូ "កើត; មាន", អភិភូ "គ្របសង្កត់" ជាដើម។

២

ការចោមវាយ; ការរុករានចូលវាយ; ការវាយសំពង :

ឧទាហរណ៍

“ធ្វើអភិឃាត។”

៣

ចោមវាយ; រុករានចូលវាយ; វាយសំពង :

ឧទាហរណ៍

“បានអភិឃាតគ្នា បានវាយសំពងគ្នាទៅវិញទៅមក។”

៤

អ្នកដែលជាប្រធាននៃកិច្ចការ (មេការ)។

៥

សាក្សីដែលបានឃើញឬដឹងឮប្រាកដ។

៦

អ្នកដែលជាប្រធាននៃសេនា, មេទ័ពធំ។

៧

ព័ណ៌ឬសម្បុរល្អ; ដែលមានព័ណ៌ឬសម្បុរល្អ។

៨

(ម.ព. អភិក្កន្តព័ណ៌)។

៩

(ម.ព. អភិក្កន្តព័ណ៌)។

១០

ការឈានចូល, ការចូលជិត; ការរុករានចូល, ការបុករុកចូល, ដំណើររឹតឡើងៗ :

ឧទាហរណ៍

“ជំងឺអភិក្រម គឺជំងឺរឹត, ឈឺខ្លាំង, ឈឺធ្ងន់។”

១១

ក្រោធខ្លំាង។

១២

ឈ្មោះ; ការឱ្យឈ្មោះ។

១៣

ការប្រសព្វចូល; ការប្រសព្វមុខគ្នា; ការចួបគ្នា; ការរួបរួមគ្នា; ការភប់ប្រសព្វ :

ឧទាហរណ៍

“ទន្លេអភិគម ទន្លេប្រសព្វមុខ។”

១៤

(ម.ព. អភិគម)។

១៥

ឧត្តមគោត្រ, ត្រកូលខ្ពស់។

១៦

(ម.ព. អភិគោត្ត)។

១៧

ការចង់បានណាស់, ការចង់បានអន្ទះសាខ្វារក; ការចង់បានហួសហេតុហួសទំនង; សេចក្ដីច្រណែន។

១៨

មានត្រកូល, មានពូជ; មានប្រាជ្ញា, ឈ្លាសវៃ។

១៩

(ម.ព. អភិជាត)។

២០

ដែលមានជម្នះយ៉ាងសម្បើម :

ឧទាហរណ៍

“កងទ័ពអភិជិត។”

២១

ដែលជាច្បងឬជាចម្បងជាងគេ។

២២

(ម.ព. អភិជេដ្ឋ)។

២៣

ជម្នះយ៉ាងសម្បើម។

២៤

ដែលប្រាកដ; ដែលចេះចាំស្ទាត់ប្រាកដ; ដែលស្គាល់ជាក់ឬដឹងច្បាស់។

២៥

ហេតុប្រាកដ, ហេតុដែលគេដឹងជាក់។

២៦

ជនដែលមានគេស្គាល់ច្រើន។

២៧

ធម៌ប្រាកដ; អ្នកដែលចេះធម៌ប្រាកដ។

២៨

(ម.ព. សាក្សីអភិញ្ញាត)។

២៩

ក្មេងណាស់; ខ្ចីណាស់។

៣០

(ម.ព. អភិតរុណ)។

៣១

ការស្ទុះរត់; ការរត់ដេញតាម, ការរត់ដេញប្រកិត។

៣២

ឈ្មោះ; ពាក្យជាគ្រឿងសម្គាល់ (រ.ស.) ប្រើជា នាមាភិធេយ្យ ឬ នាមាភិធៃយ ក៏មាន :

ឧទាហរណ៍

“ព្រះនាមាភិធេយ្យ ព្រះនាមក្សត្រិយ៍; ព្រះបរមនាមាភិធេយ្យ ព្រះបរមនាមក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យឬឋានន្តរដែលទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន)។”

៣៣

(ម.ព. អភិធេយ្យ)។

៣៤

ត្រេកអរខ្លំាង។

៣៥

ភាពឬភាវៈនៃអំណរខ្លំាង។

៣៦

អាការៈអភិនន្ទន៍។

៣៧

អំណរខ្លាំង។

៣៨

ថ្មីណាស់, ថ្មីសន្លាង, ថ្មីចែស :

ឧទាហរណ៍

“របស់អភិនព។”

៣៩

ការដែលទើបបង្កើតថ្មី។

៤០

បូជាចំពោះ, ការថ្វាយឬជូនគ្រឿងសក្ការៈដោយគោរព។

៤១

កាប់សម្លាប់; ទ្រុស្តមិត្រ; ការកាប់សម្លាប់; ការទ្រុស្តមិត្រ; សង្គ្រាម។

៤២

សេចក្ដីប្រកាន់ហួសពេក; ការកាន់ខ្លួន; សេចក្ដីព្រហើន; សេចក្ដីមើលងាយគេ។

៤៣

ចំមុខ, ចំពោះមុខ។

៤៤

ប្រមុខ, ប្រធាន; អ្នកនំាមុខគេ, អ្នកដែលជាមេគេ។

៤៥

ការព្យាយាមខ្លាំង, ការខំប្រឹងពេញកម្លាំង :

ឧទាហរណ៍

“ធ្វើការដោយអភិយោគ។”

៤៦

(ម.ព. អភិរក្ស)។

៤៧

(ម.ព. អភិរក្ស)។

៤៨

(ម.ព. អភិរក្ស)។

៤៩

សេចក្ដីរីករាយក្រៃពេក; តម្រេកខ្លំាង។

៥០

មានរូបល្អ, មានលម្អ។

៥១

(ម.ព. អភិរូប)។

៥២

(ម.ព. អភិរោធ)។

៥៣

ក្រោធខ្លាំង។

៥៤

(ម.ព. អភិរតិ)។

៥៥

ពាក្យ, ពាក្យពេចន៍; សត្យាធិស្ឋាន។

៥៦

សេចក្ដីប្រាថ្នា; អភិជ្ឈា។

៥៧

អ្នកដែលមានអភិលាស។

៥៨

(ម.ព. អភិលាសក)។

៥៩

កម្ដៅខ្លាំង; សេចក្ដីក្ដៅក្រហាយខ្លាំង; សេចក្ដីនឿយពន់ពេក; ការច្បាំងគ្នា, សង្គ្រាម។

៦០

ការស្បថបំពាន; ការដាក់សម្បថ គឺការពោលពាក្យសច្ចាប្រណិធានដាក់សម្បថឱ្យធ្លាក់ទុក្ខទោសទៅលើគេ។

៦១

(ម.ព. អភិសាប)។

៦២

ការបានចួបឬបានប្រទះ, ការពើបពះ។

៦៣

សេចក្ដីសម្រេចសព្វគ្រប់ឬដាច់ខាត។

៦៤

ការដណ្ដើមឬឆក់យកអីវ៉ាន់; ការតស៊ូពេញកម្លាំង។

៦៥

ចោរអ្នកដណ្ដើមឬឆក់យកអីវ៉ាន់។

៦៦

(ម.ព. អភិហារិន)។

៦៧

(ម.ព. អភិហារិន)។

ចំណាំការប្រើប្រាស់

(វេវ. អភិរោធ)។

ទម្រង់ និងការបង្កើតពាក្យ

ទម្រង់ពាក្យ

ប្រវត្តិ និងប្រភព

ប្រភពពាក្យ

មកពីភាសាសំស្ក្រឹត និងបាលី

From Sanskrit and Pali.

ប្រភពក្នុងវចនានុក្រម៖ (សំ.បា.)

បន្តរៀនទៀត

ពាក្យដែលអ្នកអាចចូលចិត្ត

មើលទាំងអស់